Loïs: ‘Pesten heeft enorm veel impact.’
Hoe herken je pesten en wat kun je ertegen doen?
Pesten heeft enorm veel impact. Gedragswetenschapper Loïs vertelt: “In ons werk binnen de hulpverlening zien we dagelijks hoe groot de gevolgen van pesten zijn voor iemands zelfbeeld, vertrouwen en welzijn. Pesten stopt niet vanzelf.”
Pesten heeft ernstige gevolgen voor zowel het slachtoffer als de pester. Slachtoffers kunnen emotionele problemen ontwikkelen, zoals angst, depressie, een laag zelfbeeld, sociaal isolement en zelfs suïcidale gedachten. Pesters kunnen ook negatieve gevolgen ondervinden, zoals problemen op school of werk, antisociaal gedrag op latere leeftijd en moeite hebben met het aangaan van gezonde relaties.
Week tegen Pesten en Dag tegen Pesten
Elk jaar zijn er twee initiatieven om pesten een halt toe te roepen, een week en een dag tegen pesten. Loïs: “Het is goed dat deze initiatieven er zijn, want verandering begint bij bewustwording, het gesprek aangaan en het creëren van een veilige omgeving.” De Landelijke Dag tegen Pesten is elk jaar op 19 april. Het doel van deze is dag is om bewustwording te creëren over de ernstige gevolgen van pesten, of dit nu plaatsvindt bij kinderen op school, bij volwassenen op het werk of online. De dag is het initiatief van Stichting Stop Pesten Nu. Op hun website ‘Stop Pesten Nu ‘vind je informatie voor iedereen die pesten of online pesten wil herkennen, voorkomen en structureel aanpakken.
De Week tegen Pesten wordt elke vierde week van september gehouden. Het doel van deze week is om scholen te helpen een goede start te maken, voor een veilig en positief klimaat in de klas aan het begin van het schooljaar. Dit wordt gecoördineerd door Stichting School & Veiligheid. Op de website weektegenpesten.nl vind je lesmateriaal, webinars en andere informatie. Het thema van 2026 is ‘Een plek voor iedereen! Toch? Want een school is pas veilig als iedere leerling zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt.
Hoe herken ik pesten?
Stichting Stop Pesten Nu is een onafhankelijke kenniscentrum voor pesten en online pesten (cyberpesten) in Nederland. Deze organisatie benoemt drie kenmerken van pesten.
- Herhaaldelijk gedrag: Pesten is geen eenmalige gebeurtenis, maar een patroon van terugkerend gedrag dat zich over een langere periode voordoet. Het kan zich voordoen op verschillende plaatsen, zoals op school, op het werk, in de buurt of online.
- Machtsongelijkheid: Pesten houdt in dat de pester meer macht heeft dan het slachtoffer. Deze machtsverhouding kan gebaseerd zijn op fysieke kracht, sociale status, leeftijd, populariteit of andere factoren die de pester in staat stellen controle uit te oefenen over het slachtoffer.
- Opzettelijke schade: Pestgedrag is intentioneel en heeft tot doel schade, leed of angst toe te brengen aan het slachtoffer. Het kan zich uiten in verschillende vormen, zoals beledigingen, uitsluiting, vernedering, roddelen, bedreigingen, fysiek geweld of het verspreiden van geruchten online.
‘De gevolgen van pesten zijn groot voor iemands welzijn, vertrouwen en zelfbeeld.’
Loïs
Pesten aanpakken gaat in drie fases
Fase 1 – Herkennen – Herken het verschil tussen plagen & pesten, de rollen. Wordt je bewust van pesten als een groepsproces en de impact van pesten op hele groep.
Fase 2 – Erkennen – Wie pestgedrag herkent kan in zijn of haar eigen omgeving vaststellen dat er gepest wordt.
Fase 3 – Pak het aan – Nu kun je stappen zetten om pesten duurzaam aan te pakken. Het einddoel is ruimte voor respect, empathie en veiligheid en waar geen plaats meer is voor pesten. Lees meer tips of volg een cursus.
Lees meer op het kenniscentrum pesten:
– Wordt jij gepest? Het ligt niet aan jou, jij hebt niks fout gedaan.
– Mijn kind wordt gepest, wat kan ik doen?
– Ik word gepest op mijn werk, wat kan ik doen?
– Iemand die ik ken wordt gepest. Wat nu?
Praten helpt
Het is nooit jouw fout als je gepest wordt. Als je praat over pesten, kan dat enorm opluchten Je voelt je dan minder alleen, en je kunt samen bedenken hoe je het kunt oplossen. Praat erover met je ouders, vrienden, een oom of tante, of iemand anders die je vertrouwt.
Verder lezen
► Stop Pesten Nu: Het onafhankelijke kennis-, informatie- en expertisecentrum voor iedereen die pesten of online pesten wil herkennen, voorkomen en structureel aanpakken.
► Cyberpesten en online pesten: Informatie over gamepesten, sextortion, doxing, groepsapps en andere digitale vormen van grensoverschrijdend gedrag
► Kenniscentrum Pesten voor Bedrijven (HRM, leidinggevenden, PSA, werkgevers, werknemers)
► Kenniscentrum Pesten voor Scholen (schooldirectie, docenten, mentoren, anti-pest coördinatoren, intern begeleiders)
► Kenniscentrum Pesten voor Sportverenigingen (trainers, coaches)
► Kenniscentrum Pesten voor Ouders en Opvoeders
► Kenniscentrum Pesten voor Leerlingen